Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın amiral gemisi projelerinden Neom’un, yıllardır süren gecikmeler ve artan maliyetler sonrası kıymetli ölçüde küçültülerek tekrar tasarlanması bekleniyor.
İngiliz Financial Times’ın bahse yakın kaynaklara dayandırdığı haberine nazaran, yaklaşık bir yıldır devam eden kapsamlı inceleme süreci tamamlanma etabına geldi. Neom’un yönetim kurulu lideri olan Veliaht Prens’in projeyi artık “çok daha küçük” bir ölçekte ele aldığı tabir edildi.
Kızıldeniz kıyısında, Belçika büyüklüğünde bir alana yayılması planlanan Neom’un merkezindeki doğrusal kent projesi “The Line”ın da radikal biçimde küçültülmesi gündeme geldi. Kaynaklar, projenin Suudi Arabistan’ı yapay zekâ alanında global bir merkez haline getirme gayesi doğrultusunda bilgi merkezlerine odaklanabileceğini tabir etti.
Mali baskılar kararda tesirli oldu
Planlanan değişiklikler, Suudi Arabistan’ın son yıllarda artan kamu harcamalarının akabinde daha sıkı mali şartlarla karşı karşıya kaldığı ve petrol fiyatlarının düşük seyrettiği bir periyoda denk geliyor. Ülke tıpkı vakitte 2030 Expo’su ve 2034 FIFA Dünya Kupası için yürütülen maliyetli hazırlıklar nedeniyle önemli takvim baskıları yaşıyor.
2017’de duyurulan Neom, başından bu yana hem ülke içinde hem de milletlerarası alanda kuşkuyla karşılanmıştı. Lakin projeye yakın isimler, planlanan revizyonların idarenin mevcut şartlara ahenk sağlayabildiğini gösterdiğini savunuyor. Kaynaklardan biri bu durumu, “Bu durum sistemin maksatlarını gerektiğinde ayarlayabildiğini gösteriyor” kelamlarıyla kıymetlendirdi.
Neom ise Financial Times’a yaptığı açıklamada, “Ulusal amaçlarla uyumlu ve uzun vadeli bedel yaratan teşebbüslere öncelik vermek hedefiyle projelerimizi etaplı olarak gözden geçiriyoruz” tabirlerini kullandı. Açıklamada ayrıyeten, “Nesiller uzunluğu sürecek bir kalkınma vizyonu olarak Neom, stratejik öncelikler, piyasa şartları ve sürdürülebilir ekonomik tesir doğrultusunda ilerlemektedir” denildi.
Yeni odak: Bilgi merkezleri
Neom kapsamında daha evvel “The Line”, Trojena ve Oxagon üzere çok sayıda mega proje duyurulmuştu. Riyad idaresi, Trojena’nın küçültüleceğini ve planlandığı üzere 2029 Asya Kış Oyunları’na mesken sahipliği yapmayacağını açıkladı.
Konuya yakın bir kaynak, mimarların The Line’ın daha “mütevazı” bir versiyonu üzerinde çalıştığını belirterek, “The Line büsbütün farklı bir konsepte dönüşecek. Mevcut altyapı farklı bir formda kullanılacak” dedi.
Yeni vizyonda Neom’un bilhassa bilgi merkezlerine odaklanması öngörülüyor. Kaynaklar, “Veri merkezlerinin suyla soğutmaya muhtaçlığı var ve burası deniz kıyısında. Deniz suyu soğutması kullanılabilecek. Bu nedenle büyük bir bilgi merkezi üssü olabilir,” değerlendirmesinde bulundu.
Neom, Suudi Arabistan’ın bilgi ve yapay zekâ alanında global bir merkez olma maksadı doğrultusunda yatırımcı çekmeye odaklandığını vurguladı.
