ABD Başkanı Donald Trump, İran’da süren protestolarda “ölümcül güç” kullanılması durumunda askeri müdahale seçeneğini gündeme getirmişti. Fakat son gelişmeler, Trump’ın İran’a yönelik muhtemel bir taarruz planından şimdilik geri adım attığını ortaya koydu. İngiliz The Guardian gazetesi, bu kararın alınmasında Türkiye ve Körfez ülkelerinin yürüttüğü ağır diplomatik temasların belirleyici rol oynadığını yazdı.
Habere nazaran Türkiye, Suudi Arabistan, Katar ve Umman; Washington idaresini, İran’a yönelik bir askeri harekâtın Orta Doğu genelinde denetim edilmesi güç bir çatışma sürecini tetikleyebileceği konusunda uyardı. Bu ülkeler, Trump’a hava ataklarından kaçınılması tarafında davette bulundu.
“Müttefiklerin ihtarlarıyla ataktan vazgeçti”
Gazetede yer alan değerlendirmede, “ABD’nin müttefiki pozisyonundaki bu ülkelerin kaos ikazlarının, Trump’ı çarşamba gecesi planlanan askeri müdahaleden şimdilik vazgeçmeye ikna etmiş üzere göründüğü” tabirlerine yer verildi.
The Guardian’ın aktardığına nazaran Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Farhan, perşembe günü İran, Umman ve Türkiye’deki mevkidaşlarıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Öte yandan İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), protestolar sürecinde toplam 2 bin 677 kişinin hayatını yitirdiğini duyurdu.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Türkiye’nin milletlerarası alanda artan tesirini diplomasi, ticaret, güç, eğitim, insani yardım, savunma ve lojistik-ulaştırma başlıkları altında kıymetlendirdi. “Küresel Sistemik Dönüşümün Eşiğinde Türkiye” başlıklı yazısında Duran, dünya siyasetinin kritik bir kırılma periyodundan geçtiğini öne sürdü.
“Türkiye’nin dış siyasette rolü artıyor”
Tek kutuplu yapının sona erdiğini, fakat çok kutuplu sistemin şimdi tam manasıyla kurumsallaşmadığını belirten Duran, bu geçiş sürecinin önemli risklerin yanı sıra kıymetli fırsatlar da barındırdığını söz etti. Duran, “Türkiye, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bu global meçhullüğü gerçek okumuş; yalnızca savunma konumunda kalmak yerine, oyun kurucu bir vizyonla Türkiye Yüzyılı perspektifini memleketler arası sistemin merkezine yerleştirmiştir. Türkiye’nin dış siyasetteki artan rolü, ideolojik bir tercihten fazla rasyonel bir büyük stratejinin sonucudur” değerlendirmesinde bulundu.
“Türkiye vazgeçilmez bir aktör olmuştur”
Türkiye’nin bir yandan Batı ittifakının muteber bir üyesi olduğunu, öteki yandan Türk Devletleri Teşkilatı üzerinden Orta Asya’da, olağanlaşma adımlarıyla Orta Doğu’da ve Tekrar Asya açılımıyla Pasifik bölgesinde aktifliğini artırdığını belirten Duran, şu tabirleri kullandı:
“Ukrayna-Rusya savaşındaki arabuluculuk gayretleri ve Somali-Etiyopya üzere krizlerde elde edilen somut ilerlemeler, Türk diplomasisinin kriz çözme kapasitesini tescil etmiştir. Bu dinamizm, Türkiye’yi kritik sıkıntılarda vazgeçilmez bir aktör haline getirmiştir. Türkiye, savunma sanayiinde gerçekleştirdiği ihtilalle, stratejik belirleyici gücünü kağıt üzerindeki bir argüman olmaktan çıkarıp alanda bir gerçeklik haline getirmiştir. İHA ve SİHA teknolojilerinde dünya liderliğine oynamamız, yalnızca bir ihracat başarısı değildir. Tıpkı vakitte Türkiye’nin Karabağ, Libya ve Suriye üzere çatışma bölgelerinde jeopolitik denklemleri değiştirme gücünü ortaya koymuştur. KIZILELMA, KAAN ve TCG Anadolu, Çelik Kubbe üzere projeler, ülkemizin teknolojik bağımsızlık eşiğini aştığını ve artık kendi güvenlik mimarisini kendi imkanlarıyla tahkim edebildiğini göstermektedir.”
