İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD basınına verdiği röportajda ABD-İran ilgileri, savaş ihtimali ve müzakere sürecine ait açıklamalarda bulundu. ABD ile İran ortasında mümkün bir savaş ihtimalini pahalandıran Arakçi, savaşın kaçınılmaz olmadığını ve önlenebileceğini söyleyerek, “Savaş konusunda tasa duymuyorum, zira buna büsbütün hazırız. Hatta 12 günlük savaştan önceye kıyasla daha da hazırlıklıyız. Bana nazaran savaşın önlenmesinin en düzgün yolu, ona hazır olmaktır. Savaşa hazırız derken bundan savaş istediğimiz manası çıkarılmamalı. Tersine gayemiz savaşı engellemektir. Asıl korkum, yanlış hesaplamalar ile yanılgılı istihbarata ve dezenformasyona dayalı askeri adımlardır. Kimi ögelerin kendi çıkarları doğrultusunda Lider Trump’ı bu savaşa sürüklemek istediği açık. Lakin Lider Trump’ın yanlışsız kararı verecek kadar sağduyulu olduğuna inanıyorum” dedi.
“ABD’ye olan itimadımızı kaybettik”
ABD ile müzakere ihtimaline değinen Arakçi, manalı bir sürecin fakat itimat temelinde yürütülebileceğini belirterek, “Ne yazık ki müzakere tarafı olarak ABD’ye olan inancımızı kaybettik ve bunun nedeni de belirli. 2015 yılında müzakere ettik ve nükleer muahede kamuoyunda memnuniyetle karşılandı lakin ABD hiçbir münasebet göstermeden bu mutabakattan çekildi. Daha geriye gitmeden sadece geçen yıla baktığımızda ise müzakere kararı alıp görüşmeler sürerken evvel İsrail, akabinde ABD’nin de dahil olduğu hücumlara maruz kaldık. Münasebetiyle ABD ile müzakere konusunda olumlu ve uygun bir deneyimimiz yok. Gerçek bir müzakere sürecine geçilebilmesi için mevcut güvensizliğin giderilmesi gerekiyor” dedi.
“Arabuluculuk eforları sürüyor”
Bölgedeki birtakım ülkelerin arabuluculuk rolü üstlendiğini ve itimat tesisine yönelik uğraşların sürdüğünü belirten Arakçi, “Bu sıkıntı bir süreç fakat devam ediyor. Yeni bir diyalog ihtimalini görüyorum. Şayet ABD müzakere heyeti, Lider Trump’ın da lisana getirdiği üzere nükleer silaha sahip olunmasını engellemeyi hedefleyen adil ve hakkaniyetli bir muahedeye varmak doğrultusunda hareket ederse bir mutabakata ulaşmak mümkün” dedi.
Trump’ın nükleer silaha sahip olunmaması tarafındaki açıklamasına katıldıklarını da vurgulayan Arakçi, “Programımızın büsbütün barışçıl niteliğini ve bunun kalıcı olacağını garanti altına almak için nükleer programımız hakkında müzakereye hazırız. Bunun karşılığında yaptırımların kaldırılmasını bekliyoruz. Yaptırımlar, nükleer programımızın silahlanmaya yönelebileceğine dair birtakım telaşlar nedeniyle uygulanıyor fakat bize nazaran bu türlü bir durum kelam konusu değil. Mümkün olan başlıklara odaklanmalı ve nükleer silaha sahip olunmamasını teminat altına alan adil ve hakkaniyetli bir mutabakata ulaşma fırsatını kaçırmamalıyız. Bu amaç kısa vadede dahi mümkün” dedi.
“Müzakerede biçim değil, içerik önemli”
Arakçi, müzakerelerin direkt ya da dolaylı olmasının ikincil bir husus olduğunu belirterek, “Asıl kıymetli olan müzakerelerin içeriğidir. Bizim inanca gereksinimimiz var. Tahminen tam manasıyla bir itimat hiçbir vakit geri dönmeyebilir lakin minimum seviyede bir itimat kesinlikle gerekli. Bu doğrultuda bölgedeki dost ülkelerle birlikte kelam konusu inanç seviyesini oluşturacak bir yol bulmak ve müzakerelerin yine başlamasını sağlamak için çalışıyoruz. Süreç arabulucular üzerinden yürütülüyor ve birtakım ülkeler iletileri ileterek gerçek ve manalı bir müzakere için uygun tabanı hazırlamaya çalışıyor. Biz de bu ülkelerle daima temas halindeyiz ve karşılıklı ileti trafiği sürüyor. Şu ana kadar da bu temasların sonuç verici olduğunu düşünüyorum” dedi.
“Muhtemel bir savaş bölge için felaket olur”
İran ile ABD ortasında yaşanabilecek bir savaşın sonuçlarına da değinen Arakçi, “Böyle bir çatışma herkes için önemli bir tehdit ve mümkün bir savaş ise tüm taraflar açısından felaket olur. Evvelki çatışmada İran ile İsrail ortasındaki tansiyonun hudutlu kalması için ağır gayret gösterdik. Lakin İran ile ABD ortasında bir savaş yaşanması halinde ABD’nin bölgeye yayılmış üsleri nedeniyle bölgenin çok geniş kısımları bu çatışmaya dahil olacaktır, ki bu son derece tehlikeli. Umarım sağduyu galip gelir” dedi.
“Yaptırımlar kalkarsa büyük ekonomik fırsatlar doğar”
ABD ile beklenen bir mutabakatın bölgesel tesirlerini de kıymetlendiren Arakçi, “Bence bir mutabakata varılması ve yanlış anlamalar ile yanlışlı hesaplamaların giderilmesi halinde İran ile ABD ortasında ve birebir vakitte bölge ülkeleriyle büyük ekonomik iş birliği fırsatları ortaya çıkacaktır. İlkesel olarak ABD şirketleriyle iş birliğine karşı rastgele bir meselemiz yok. Nükleer mutabakatın akabinde Boeing ile 80’den fazla uçak alımı için imzalanan mukavele bunun açık bir örneğidir. Sorun, İran’a uygulanan yaptırımlar nedeniyle ABD’nin kendi tavrından kaynaklanıyor. ABD, özel müsaadeler olmadan şirketlerinin İran’la çalışmasına müsaade vermiyor. Bir mutabakata varılması ve yaptırımların kaldırılması halinde, İran’la ticaret herkes için kıymetli fırsatlar sunacak, güç bölümümüz de bölge açısından önemli yararlar sağlayacaktır” dedi.
